فروش صنایع دستی اردبیل از مبادی غیر رسمی، راه چاره روی زمین مانده مدیر

به گزارش خبرنگاران، از 350 صنعت دست موجود در کشور 65 مورد در استان فعال است و از این تعداد 19 رشته پرسود می توانند در چرخه اقتصاد حضور یابند.

فروش صنایع دستی اردبیل از مبادی غیر رسمی، راه چاره روی زمین مانده مدیر

طبق اظهارات مسئولان میراث فرهنگی استان عمده رشته های پر سود شامل گلیم، ورنی، صنایع چرمی، هنرهای چوبی شامل منبت، معرق و مشبک، تراش سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی و ملیله مس و نقره است.

با این وجود تجربه شیرین سودآفرینی صنایع دستی در اردبیل قطره چکانی است و آنالیز ها نشان می دهد حضور صنایع دستی اردبیل هم در بازارهای داخلی و هم خارجی با برنامه ریزی مناسب به مراتب بهتر از وضعیت فعلی می تواند باشد.

عدم رصد میزان فروش در بازارهای داخلی

معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی میراث فرهنگی استان می گوید اینکه معین گردد چه مقدار صنعت دست اردبیل در بازارهای داخل کشور مانند تهران و اصفهان و جاهای دیگر به فروش می رسد، رصد نمی گردد.

علیرضا دباغ عبداللهی ارتباط صنعتگر دستی با اداره کل را به دلیل تمدید پروانه و شرکت در دوره های آموزشی دلیلی بر پویایی این بازار می داند و با این وجود معتقد است قابلیت صنایع دستی برای تامین اقتصاد خانوارهای هنرمندان اردبیلی با نقطه مطلوب فاصله قابل توجه دارد.

در عین حال در خود استان نیز گستره فعالیت و فروش چندان فراگیر نیست. شروع به کار بازارچه صنایع دستی مجموعه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی این تصور را ایجاد کرد که صنایع دستی اردبیل به ویژه شهرستان ها در این بازارچه به صورت گسترده معرفی شده و برای گردشگران و مسافران به فروش خواهد رسید.

با این وجود نه تنها هنوز بعضی مغازه ها در این بازارچه خالی است فروش صنایع دستی نیز در مغازه های اندکی رونق دارد که با آنالیز دقیق تر معین می گردد این موفقیت در سایه کوشش و آشنایی با علوم بازاریابی خود هنرمند است.

صادرات چمدانی فعال تر از گمرک

در عین حال ضعف های تبلیغاتی و اطلاع رسانی نهادهای متولی را نیز نباید نادیده گرفت که موجب شده است اردبیل حتی از ظرفیت همسایگی خود با کشورهای منطقه قفقاز نیز در عرصه فروش صنایع دستی سودی نبرد.

در حالی که کشورهایی مانند سنگاپور و تایلند و ترکیه سالانه میلیون ها دلار از صادرات صنایع دستی سود می نمایند، به گفته عبداللهی عمده صادرات صنایع دستی ما به صورت چمدانی انجام می گردد که هیچ آماری برای آن نداریم.

هر چند به گفته مسئولان صنعت و معدن استان ارزش صادرات چمدانی بر خلاف وزن آن قابل محاسبه است معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی میراث فرهنگی استان از ترجیح هنرمندان و صنعتگران برای استفاده از صادرات چمدانی گاها با رقم های قابل توجه می گوید که به عنوان مثال طبق اظهارات یکی از این هنرمندان فروش روزانه هزار دلار سنگ قیمتی نیز انجام می گردد.

در این میان گمرک به دلیل نداشتن ارزیاب مناسب فراوریات دستی در مشارکت مناسب و راهگشا برای فروش و توسعه صادرات صنایع دستی ناکام است.

این در حالی است که در جدول صادرات سال جاری استان برای اولین بار ورنی و فرش به چشم می خورد که معاون توسعه تجارت خارجی صنعت، معدن و تجارت استان دلیل آن را حضور در نمایشگاه آذربایجان عنوان می نماید.

به گفته صدیف بیگ زاده سال جاری 26 تا 29 آبان ماه نمایشگاه جمهوری اسلامی ایران در باکو برگزار گردید که مقداری فرش و ورنی از گمرک به این نمایشگاه ارسال شد. یک مقدار از کالاها وقتی به باکو رسید با پرداخت عوارض گمرک آذربایجان نهایتا تبدیل شد به محصول صادراتی نهایی. در واقع سه میلیون دلار صادرات فرش و ورنی داشتیم که صرفا به دلیل برگزاری نمایشگاه در باکو بود.

این رقم هرچند اندک اما در مقایسه با صادرات کل استان رقم قابل توجهی است و نشان می دهد اندکی حمایت تا چه حد می تواند جدول صادراتی استان را متحول سازد.

نمایشگاه های گزینشی چاره کار نیست

طی سال های اخیر برگزاری نمایشگاه های استانی صنایع دستی به عنوان راهکاری برای ایجاد فرصت معرفی و فروش صنایع دستی توسط سازمان میراث فرهنگی کشور اجرا می گردد.

گزینه ای که در عمل خروجی مطابق با اهداف خود را نداشته و این روزها حتی زمینه ساز نارضایتی در بین هنرمندان نیز شده است.

دعوت گزینشی از هنرمندان، محدودیت های زمانی حضور و تبدیل نمایشگاه به فروشگاه موجب شده است نمایشگاه های صنایع دستی نتواند از تلاطم بازار فروش کاسته و به آن نظم ببخشد و مهمتر از همه سود مورد احتیاج را روانه جیب هنرمند نمی نماید.

معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی میراث فرهنگی استان خود با برگزاری این نمایشگاه ها مخالف است. می گوید سال جاری در سطح کشور 15 نمایشگاه مصوب برگزار گردیده و هزینه ای نزدیک به 40 میلیارد ریال را به خود جذب نموده است.

دباغ عبداللهی سهمیه استان اردبیل را سه نفر عنوان نمود و گفت: این یعنی در 15 نمایشگاه سراسری فقط می توان 45 نفر را مشارکت داد در حالی که 30 هزار نفر صنعتگر دست دارای کارت شناسایی داریم و در مجموع 50 هزار صنعتگر دست در اردبیل شناسایی شده است.

وی اضافه نمود: علاوه بر این هر استان باید رشته های اولویت دار خود را در نمایشگاه شرکت دهد که یک نمونه معرق در نمایشگاه اخیر کرمان معرفی کردیم که ستاد برگزاری عودت داد چرا که رشته های اولویت دار استان بافته های زیر اندازی شامل گلیم، جاجیم و ورنی و... است.

معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی میراث فرهنگی استان تاکید دارد که از یک سو هزینه های گزاف برگزاری و از سوی دیگر انتخاب های گزینشی اجباری موجب می گردد نمایشگاه ها پاسخگو نباشد.

نبود اتحادیه های صنفی در بین هنرمندان

مشکل البته به سیاست گذاری ها ختم نمی گردد. خود هنرمندان نیز در ساماندهی این بازار اقدام شاخصی ترتیب نداده اند. بطوریکه عدم تشخیص احتیاج بازار، بی توجهی به اصول مشتری مداری و بازاریابی، فراوریاتی با کیفیت نامطلوب و مهمتر از همه نداشتن اتحادیه ها و انجمن های صنفی موجب شده است صنایع دستی اردبیل صندلی مطلوبی در بازار کسب نکند.

دباغ عبداللهی تاکید دارد که همواره یک فراوری نماینده خود فروشنده خوب نیست و معتقد است این خلا با اتحادیه های صنفی می تواند برطرف گردد تا یک صنف خاص در حوزه بازرگانی فعال گردد.

وی از حمایت های دولتی از این تشکل ها می گوید و درست زمانی که نهادهای دولتی دست حمایت دراز نموده اند اینبار هنرمندان از گزینه های موجود نمی توانند استفاده مطلوب نمایند.

صنایع دستی اردبیل احتیاجمند تزریق دانش جدید

هر چند راه اندازی ستاد اجرایی صنایع دستی در اتاق اردبیل، آموزش مکرر شاغلان حوزه صنایع دستی و حمایت از صنعتگران برخوردار از پروانه به عنوان گزینه های حمایتی این عرصه در دست اجرا است اما به نظر می رسد نگاه سنتی مدیریتی به عرصه بازاریابی و فروش صنایع دستی در اردبیل آفت اصلی این حوزه است.

در وضعیتی که احتیاجی به مهارت آموزی هنرمندان صنایع دستی در عرصه های بازاریابی احساس نمی گردد و بخش بازرگانی سازمان میراث فرهنگی به دلیل توقف در فعالیت این خلا را پر نمی نماید و در عین حال تبلیغ و اطلاع رسانی صدا و سیما در حداقل مقدار است ضرورت بازنگری در برنامه های راهبردی صنایع دستی اردبیل به شدت ضرورت دارد.

آذر ماه سال جاری مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان در جمع پژوهشگران صنایع دستی به ضرورت تزریق دانش جدید فنی به صنایع دستی استان تاکید نمود.

کریم حاجی زاده در آن مقطع در تشریح دلایل اظهارات خود گفت: فعالان حوزه صنایع دستی عمدتا در روستاها زندگی می نمایند و ضرورت دارد که به وسیله پژوهش دانش فنی جدید به این حوزه تزریق گردد.

وی اضافه نمود: در حال حاضر صنایع دستی اردبیل به قیمت های گزاف در بازارهای دیگر به فروش می رسد اما در عمل فراوری نماینده نصیب چندانی از آن نمی برد.

مدیر کل میراث فرهنگی استان با ذکر مثالی به فروش فرش های فراوریی شهرستان گرمی به قیمت گزاف در بازارهای خارج از استان اشاره نمود و اضافه نمود: این در حالی است که بافنده همان فرش ماهانه 200 هزار تومان دستمزد دریافت می نماید.

وی در اظهارات قابل توجهی با بیان اینکه 37 درصد جمعیت در روستاها زندگی می نمایند و بیشترین کانون های فراوری صنایع دستی در روستاها است، اضافه نمود: این در حالی است که بهره وری بخش کشاورزی در روستاها رقم ناچیزی است.

حاجی زاده معتقد است همین بهره وری پایین خود فراوری فقر می نماید و طبق مطالعات انجام شده جغرافیای فقر تا 90 درصد منطبق بر جغرافیای جرم است.

در آن مقطع حاجی زاده حتی مهار خشونت در سایه بهره گیری از ظرفیت صنایع دستی را عنوان نمود و از پژوهشگران خواست وارد میدان فعالیت و پژوهش در این عرصه شوند.

با این وجود طی چند ماه گذشته هیچ تغییر قابل توجهی در ساماندهی صنایع دستی استان رخ نداده است. هر چند بعضی ممکن است کوتاه بودن زمان را مزید بر علت بدانند اما گفتنی است بسیاری از مسائل طرح شده می تواند با پیگیری نهادهای حاکمیتی حتی در کوتاه مدت به جواب معقولی دست یابد و پیرنگ برنامه های مناسبی در این عرصه ریخته گردد.

مرداد ماه سال آینده استان اردبیل میزبان نمایشگاه سراسری صنایع دستی خواهد بود. و بار دیگر فرصتی برای بازنگری برنامه های راهبردی صنایع دستی استان فراهم خواهد شد. انتظار هنرمندان صنایع دستی استان از مسئولان این است که با ظرافت و دقت نظر به ساماندهی این حوزه از مرحله فراوری تا فروش بپردازند.

گزارش: ونوس بهنود

منبع: خبرگزاری مهر
انتشار: بروزرسانی: 19 آبان 1398 شناسه مطلب: 521

به "فروش صنایع دستی اردبیل از مبادی غیر رسمی، راه چاره روی زمین مانده مدیر" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "فروش صنایع دستی اردبیل از مبادی غیر رسمی، راه چاره روی زمین مانده مدیر"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید